Harzemşahlar Devleti – Moğol İmparatorluğu

Harzemşahlar Devleti – Moğol İmparatorluğu

Harzemşahlar Devleti (1157 – 1231)

Selçuklulara bağlı iken Sultan Atsız zamanında bağımsız  olmuşlardır.

 

Harzemşahlar Devleti’nin Özellikleri

  • İpek Yolu‘nu kontrol ederek ticaret yaptıkları için zenginleşmişlerdir.
  • Moğollar ile yaptıkları mücadelede başarılı olmayarak batıya doğru göç etmiş Kafkasya ve Doğu Anadolu’ya yaklaşmışlardır.
  • 1230 yılında Yassı Çemen‘de Anadolu Selçukluları‘na yenildikten kısa bir süre sonra Moğollar tarafından ortadan kaldırılmışlardır.
  • En parlak zamanları Celaleddin Harzemşah dönemidir.

 

Moğol İmparatorluğu (1207 – 1227)

Asıl adı Temuçin olan Cengiz Han tarafından Asya’nın doğusunda kurulmuştur. Sınırları doğuda Çin Denizi‘nden Orta Avrupa’ya kadar uzanmıştır. Devlet, Cengiz’in ölümü üzerine dörde ayrılmıştır. Dörde ayrılan devletler şunlardır;

 

Altınordu Devleti

Karadeniz’in Kuzeyinde kurulmuş olup tarih içerisinde Türkleşmiş ve İslamlaşmıştır.

 

Kubilay Hanlığı

Çin ve Moğolistan’da kurulmuştur. Moğolistan’da kalanlar benliklerini korumuş, Çin’e gidenler ise zamanla Çinlileşmişlerdir.

 

Çağatay Hanlığı

Türkistan’da kurulmuş olup tarih içerisinde Türkleşmiş ve İslamlaşmıştır.

 

İlhanlılar Hanlığı

İran, Kafkasya, Irak ve Doğu Anadolu’da kurulmuş olup tarih içerisinde Türkleşmiş ve İslamlaşmıştır.

 

Moğol İmparatorluğu’nun Özellikleri

  • Kubilay Hanlığı dışındakiler İslamiyet‘i kabul etmiş ve Türkleşmişlerdir.
  • İşgal ettikleri yerlerde medeni ve kültürel alanda büyük yıkımlar yapmışlardır.
  • 33 defterden oluşan ve Cengiz Anayasası adı verilen bir anayasa hazırlamışlardır.
  • Yazışmalarda Uygur Alfabesi‘ni kullanmışlardır.

 

Timur İmparatorluğu (1370 – 1407)

Belh şehri merkez olmak üzere Timur tarafından kurulmuştur. Son derece başarılı savaşlar yaparak devletinin sınırlarını batıda Anadolu içlerinden doğuda Doğu Türkistan‘a, kuzeyde Karadeniz’den güneyde İran‘a kadar genişletmiştir.

 

Timur İmparatorluğu’nun Özellikleri

  • Ankara Savaşı‘nda (1402) Yıldırım Bayezid‘i yenerek Osmanlıları dağılma tehlikesine sokmuşlardır.
  • Semerkant önemli bir kültür ve medeniyet merkezi olmuştur. Uluğ Bey, Ali Kuşçu, Hüseyin Baykara ve Ali Şir Nevai gibi birçok bilim adamı yetişmiştir.
  • Özbekler, Karakoyunlular ve Akkoyunlular tarafından ortadan kaldırılmışlardır.

Bir önceki yazımız olan Sovyetlerin Orta Asya Politikası başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Share

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir